ریزش موی آندروژنیک شایعترین نوع آلوپسی در مردان و زنان است. درمانهایی مثل فیناستراید، دوتاستراید، ماینوکسیدیل و … برای کنترل این نوع از ریزش مو وجود دارد اما راه حل دائمی برای رفع آن، کاشت مو است. ما در ادامه همه این درمانها را بررسی و مقایسه خواهیم کرد.
1- درمان دارویی برای ریزش موی آندروژنیک
فیناستراید
فیناستراید یک داروی خوراکی است که برای درمان ریزش موی آندروژنیک در مردان استفاده میشود. این دارو با مهار آنزیم 5-آلفا ردوکتاز نوع II، میزان تبدیل تستوسترون به دیهیدروتستوسترون (DHT) را کاهش میدهد. DHT هورمونی است که باعث نازک شدن تدریجی فولیکولهای مو و در نهایت توقف رشد آنها میشود. مصرف روزانه فیناستراید میتواند روند ریزش مو را کند کرده و در بسیاری از افراد باعث حفظ موهای موجود و حتی افزایش تراکم مو شود. با این حال، برای مشاهده اثرات مطلوب، مصرف منظم و طولانیمدت ضروری است.
دوتاستراید
دوتاستراید دارویی خوراکی با عملکرد مشابه فیناستراید است اما اثر مهاری قویتری بر تولید DHT دارد. این دارو هر دو نوع آنزیم 5-آلفا ردوکتاز (نوع I و II) را مهار میکند و در نتیجه کاهش بیشتری در سطح DHT ایجاد میشود. به همین دلیل، دوتاستراید معمولا در موارد شدیدتر یا در افرادی که به فیناستراید پاسخ مناسبی ندادهاند، مورد استفاده قرار میگیرد.
2- درمان موضعی برای ریزش موی آندروژنیک
ماینوکسیدیل
ماینوکسیدیل به صورت محلول یا فوم و معمولا در غلظت 5٪ استفاده میشود. این دارو با افزایش جریان خون در پوست سر و تحریک فولیکولهای مو، باعث تقویت رشد مو و افزایش مدت فاز رشد (آناژن) میگردد. ماینوکسیدیل میتواند ریزش مو را کاهش داده و به ضخیمتر شدن موهای نازک کمک کند اما اثر آن وابسته به مصرف منظم و مداوم است. در صورت قطع مصرف، موهای حفظ شده به تدریج دچار ریزش مجدد خواهند شد. این دارو برای مردان و زنان قابل استفاده است.
3- طب سنتی برای درمان ریزش موی آندروژنیک
- روغن رزماری در طب سنتی بهعنوان تقویتکننده گردش خون پوست سر شناخته میشود. مصرف موضعی آن میتواند به تحریک فولیکولهای مو کمک کند اما درمان قطعی ریزش مو آندروژنیک نیست.
- روغن سیاهدانه به دلیل خواص ضد التهابی و آنتیاکسیدانی، در طب سنتی برای تقویت مو استفاده میشود. این روغن ممکن است با کاهش التهاب پوست سر به بهبود شرایط رشد مو کمک کند اما اثر مستقیم ضد آندروژنی آن قطعی نیست.
- نخل ارهای یکی از گیاهانی است که اثر مهاری خفیف بر آنزیم 5-آلفا ردوکتاز دارد. در طب، از عصاره آن بهعنوان جایگزین طبیعی فیناستراید یاد میشود اما اثربخشی آن معمولا ضعیفتر است.
- روغن کرچک بهدلیل دارا بودن اسید ریسینولئیک، در طب سنتی برای افزایش ضخامت مو و بهبود سلامت پوست سر استفاده میشود. این روغن بیشتر نقش تقویتی دارد و درمان اختصاصی ریزش موی آندروژنیک محسوب نمیشود.
- حنا و برخی ترکیبات گیاهی سنتی با خاصیت خنککنندگی و ضد التهابی، در کاهش خارش و التهاب پوست سر موثرند. این مواد میتوانند کیفیت مو را بهبود دهند اما قادر به توقف مکانیسم هورمونی ریزش نیستند.
4- درمان دائمی برای ریزش موی آندروژنیک
در حال حاضر، کاشت مو تنها روش درمانی با اثر نسبتا دائمی برای ریزش موی آندروژنیک محسوب میشود. در این روش، فولیکولهای مو از نواحی مقاوم به هورمونهای آندروژنی (معمولا پشت و کنارههای سر) برداشت شده و به مناطق دچار ریزش منتقل میشوند. از آنجا که این فولیکولها به دیهیدروتستوسترون (DHT) مقاوم هستند، پس از کاشت نیز به رشد طبیعی خود ادامه میدهند. پیشرفت تکنیکهایی مانند FUE و FUT موجب افزایش طبیعی بودن نتایج و کاهش عوارض شده است.
برای دریافت مشاوره کاشت و مشاهده نمونه کارهای قبل و بعد، راهنمای کاشت مو در شیراز را مطالعه نمایید.
درمان ریزش موی آندروژنیک در زنان
ریزش موی آندروژنیک در زنان یکی از شایعترین علل نازک شدن تدریجی موهاست که معمولا بهصورت کاهش تراکم در ناحیه مرکزی و فرق سر بروز میکند. درمان این نوع ریزش مو در زنان نیازمند رویکردی چندجانبه و متناسب با شرایط هورمونی فرد است. ماینوکسیدیل موضعی با غلظت 2٪ یا 5٪ بهعنوان درمان خط اول شناخته میشود و میتواند رشد مو را تحریک کند. در برخی موارد، داروهای ضدآندروژن مانند اسپیرونولاکتون تحت نظر پزشک تجویز میشوند.
درمان ریزش موی آندروژنیک در مردان
ریزش موی آندروژنیک در مردان معمولا با عقبنشینی خط رویش مو و کاهش تراکم در ناحیه فرق سر آغاز میشود. درمان این عارضه عمدتا بر مهار اثر هورمون دیهیدروتستوسترون (DHT) و تقویت فولیکولهای مو متمرکز است. فیناستراید خوراکی بهعنوان درمان اصلی دارویی شناخته میشود و میتواند روند ریزش مو را بهطور مؤثری کند کند. ماینوکسیدیل موضعی نیز با تحریک رشد مو و افزایش ضخامت موهای نازک کاربرد گستردهای دارد. در موارد پیشرفته، کاشت مو بهعنوان روش درمانی پایدار مورد استفاده قرار میگیرد.
نتیجه گیری
ریزش موی آندروژنیک وابسته به عوامل ژنتیکی و هورمونی است. درمانهای دارویی و موضعی مانند فیناستراید، دوتاستراید و ماینوکسیدیل نقش مؤثری در کنترل روند ریزش و حفظ موهای موجود دارند اما نیازمند مصرف مداوم هستند. کاشت مو در حال حاضر تنها روش با اثر نسبتا دائمی محسوب میشود، هرچند موفقیت آن وابسته به واجد شرایط بودن بیمار و رعایت مراقبتهای بعد کاشت است.
سوالات متداول:
آیا ریزش مو آندروژنیک درمان قطعی دارد؟
ریزش مو آندروژنیک یک بیماری ژنتیکی و وابسته به هورمون DHT است. داروهایی مانند فیناستراید و ماینوکسیدیل میتوانند روند پیشرفت را کند کرده و در بسیاری از افراد باعث حفظ یا بهبود تراکم مو شوند.
موثرترین درمان دارویی ریزش مو ارثی چیست؟
فیناستراید خوراکی (برای مردان) و ماینوکسیدیل موضعی از مؤثرترین درمانهای تاییدشده هستند. فیناستراید با کاهش سطح DHT عمل میکند و ماینوکسیدیل فاز رشد مو را طولانیتر میکند.
آیا کاشت مو درمان قطعی محسوب میشود؟
کاشت مو میتواند یک راهکار بلندمدت و پایدار باشد، زیرا فولیکولهای مقاوم به DHT از ناحیه بانک مو منتقل میشوند. با این حال، روند ریزش موهای بومی متوقف نمیشود و ممکن است نیاز به درمان دارویی و تقویتی مو وجود داشته باشد.
آیا درمانهای تزریقی مانند PRP موثر هستند؟
تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) میتواند به تقویت فولیکولها و کاهش ریزش کمک کند، اما به عنوان درمان قطعی شناخته نمیشود. این روش معمولا بهعنوان درمان مکمل در کنار داروهای اصلی استفاده میشود.
آیا تغذیه و مکملها میتوانند جایگزین درمان دارویی شوند؟
مکملهایی مانند بیوتین، زینک و ویتامین D در صورت کمبود میتوانند به سلامت مو کمک کنند، اما بهتنهایی درمان ریزش مو آندروژنیک نیستند. این نوع ریزش وابسته به ژنتیک و هورمون است و نیاز به درمان هدفمند ضد DHT دارد.